Şekil ve tablo yazıları: numaralandırma, konum, listeler

Onlarca şekil ve tablo içeren bir tezde en görünür hata numaralandırmadır: Şekil 3.4'ten sonra Şekil 3.6 gelir, tablonun yazısı altta şeklin yazısı üstte durur, Şekiller Listesi'nde yazılar eksiktir. Bu yazı kılavuzların şekil ve tablo yazısı kurallarını, Word 365'te Resim Yazısı Ekle ile bölüm bazlı numaralandırmayı ve Şekiller Listesi ile Tablolar Listesi oluşturmayı anlatır.

Kılavuzlar ne istiyor?

Konum: şekil altta, tablo üstte

Beş kılavuzun hepsi aynı konumu ister. DEÜ Fen Bilimleri Enstitüsü 2025, madde 3.2.2:

Tablo numara ve üstyazısı tablonun üstüne, şekil numara ve altyazısı şeklin altına yazılacaktır. Şekil ve Tablo numara ve altyazısı 10 punto olmalı, sonuna noktalama işareti konulmamalıdır.

İTÜ LEE 2021 madde 2.6 aynı konumu verir ve satırların ortalı olmasını ister: "Her şeklin numarası ve açıklaması şeklin altına, her çizelgenin numarası ve açıklaması çizelgenin üstüne tüm satırları ortalı biçimde yazılır." OMÜ LÜEE 2022 madde 2.7 de "Tablo başlıkları tablonun üstünde, şekil başlıkları şeklin altında yer alır." der ve 10 punto, tek aralık, ortalı ister.

Numaralandırma: bölüm bazlı

Bölüm numarası nokta sıra numarası: Şekil 3.2, Tablo 4.1. Gazi Üniversitesi FBE 2023, madde 3.16:

Bütün resimlemeler, her ana bölüm içinde birbirlerinden bağımsız olarak, ayrı ayrı numaralandırılmalıdır. Örneğin, birinci bölüm için Çizelge 1.1., Çizelge 1.2., Şekil 1.1., Şekil 1.2., Resim 1.1., Harita 1.1 şeklinde, ikinci bölüm için ise Çizelge 2.1., Çizelge 2.2., Şekil 2.1., Şekil 2.2., Resim 2.1., Harita 2.1., şeklinde numara verilmelidir. Numaralandırma ana bölüm numarası ve ana bölüm içindeki sırası yazılarak yapılmalıdır.

Gazi ayrıca etiket sözcüğünü de belirler (madde 3.14): tablolar "Çizelge", fotoğraflar ve mikroskop görüntüleri "Resim", haritalar "Harita", grafikler ve şemalar "Şekil". Bu, Gazi'de dört ayrı sayaç ve dört ayrı liste anlamına gelir.

OMÜ LÜEE 2022 madde 4.1.25 numaradan sonra nokta ister: "Numaralandırma bulunduğu ana bölüm numarası ile başlar ve ardışık gider (Şekil 1.1., Tablo 2.1.); numaradan sonra nokta konur, başlık metninin sonunda noktalama işareti kullanılmaz." DEÜ FBE 2025'te ise numaradan sonra nokta yoktur (Tablo 4.5). Bu tek noktalık fark, kılavuzları birebir okumanın neden gerektiğinin küçük bir örneğidir.

Harf düzeni ve son noktalama

DEÜ Endüstri Mühendisliği 2023, madde 3.10:

Şekil altyazıları ve tablo üstyazılarında ilk kelimenin baş harfi büyük, diğer kelimelerin baş harfleri küçük yazılır ve sonuna noktalama işareti konulmamalıdır. Numaralandırma bölüm bazındadır.

Gazi FBE 2023 madde 3.17 aynı şeyi söyler ve birden fazla satıra taşan yazılarda ikinci satırın etiket ve numaranın bitiminden hizalanmasını ister. Kısacası: "Şekil 3.2 Deney düzeneğinin şeması" doğru, "Şekil 3.2 Deney Düzeneğinin Şeması." yanlıştır.

Sayfayı aşan tablolar

İTÜ LEE 2021 madde 2.6b: "Bir sayfayı aşan büyüklükteki çizelge ve şekillerde 2. sayfada aynı çizelge/şekil numarası ve açıklaması yazılarak, parantez içinde (devam) yazılmalıdır." OMÜ 4.1.25 de "(devam)" ibaresini ister. DEÜ Endüstri 2023 madde 3.10b ise başlık satırının her sayfada tekrarlanmasını ister; Word'de bu Tablo Düzeni › Üst Bilgi Satırlarını Yinele ile yapılır.

Word 365'te resim yazısı ekleme

Yazıları elle yazmak yerine Word'ün Resim Yazısı özelliğini kullanın. Elle yazılan "Şekil 3.2" bir metin parçasıdır; Resim Yazısı ile eklenen ise SEQ alanıdır, araya şekil girince kendini yeniler ve Şekiller Listesi'ne girer.

Ön koşul: bölüm başlıkları Başlık 1 olsun

Bölüm bazlı numara için Word'ün bölüm numarasını bir yerden okuması gerekir; o yer Başlık 1 stilidir.

1. Her ana bölüm başlığına Giriş › Stiller › Başlık 1 uygulayın.
2. Giriş › Paragraf › Çok Düzeyli Liste'den başlık stillerine bağlı bir numaralandırma seçin (liste kitaplığında "Başlık 1, Başlık 2" yazan seçenek). Bölüm numarası bu listeden gelir.
3. "BÖLÜM 1" yazımını elle yazdıysanız Word bölüm numarasını göremez; başlığın numarası liste numarası olmalıdır.

Şekil yazısı ekleme

1. Şekli seçin (tıklayın).
2. Başvurular › Resim Yazısı Ekle seçin.
3. Etiket listesinden Şekil'i seçin. Listede yoksa Yeni Etiket ile "Şekil" oluşturun; Gazi için "Çizelge", "Resim", "Harita" etiketlerini de ekleyin.
4. Konum: Seçili öğenin altında.
5. Numaralandırma düğmesine basın; Bölüm numarası ekle kutusunu işaretleyin, Bölümün başladığı stil: Başlık 1, Ayırıcı kullan: . (nokta). Tamam.
6. Resim yazısı alanına, "Şekil 3.2" ifadesinden sonra bir boşluk bırakıp açıklamayı yazın. Sonuna nokta koymayın.
7. Tamam.

Tablo yazısı ekleme

1. Tabloyu seçin (sol üst köşedeki dört yönlü ok simgesine tıklayın).
2. Başvurular › Resim Yazısı Ekle; Etiket: Tablo (Gazi için Çizelge); Konum: Seçili öğenin üstünde.
3. Numaralandırma ayarları şekilde olduğu gibi; şekil ve tablo sayaçları Word'de zaten birbirinden bağımsızdır.

Yazının biçimi

Resim Yazısı adında bir paragraf stili oluşur. Giriş › Stiller'de bu stile sağ tıklayıp Değiştir seçin: yazı tipi Times New Roman, 10 punto (DEÜ, OMÜ) veya 12 punto (İTÜ, Gazi), tek satır aralığı, hiza ortalı (İTÜ, OMÜ) ya da şekil yazısı ortalı, tablo yazısı sola dayalı (DEÜ FBE 2025 ve DEÜ Endüstri 2023 bu ayrımı yapar). Word'ün varsayılan Resim Yazısı stili mavi ve italiktir; rengi Otomatik, italiği kapalı yapın.

Şekiller Listesi ve Tablolar Listesi

Tüm yazılar Resim Yazısı ile eklendiyse listeler iki tıkla oluşur.

1. İmleci listenin duracağı sayfaya götürün (genellikle İçindekiler'den sonra; kılavuzunuzun ön bölüm sırasına bakın).
2. ŞEKİLLER LİSTESİ başlığını yazın; içindekilere girmesi için ön bölüm başlıklarında kullandığınız stili verin.
3. Başvurular › Şekiller Tablosu Ekle seçin.
4. Resim yazısı etiketi: Şekil. Sayfa numaralarını göster ve Sayfa numaralarını sağa hizala işaretli, Sekme öncüsü: nokta.
5. Tamam. Word tüm şekil yazılarını sayfa numaralarıyla listeler.
6. Yeni bir sayfada TABLOLAR LİSTESİ için aynı adımları Tablo etiketiyle tekrarlayın.

Listelerdeki sayfa numaraları alan olarak yazılır; belgede değişiklik yaptıktan sonra listeye sağ tıklayıp Alanı Güncelleştir › Tüm tabloyu güncelleştir seçin. OMÜ LÜEE 2022 madde 3.2.1.9 dizinin biçiminin İçindekiler ile aynı olmasını ve bir sayfadan uzun dizinlerde sonraki sayfalara başlık yazılmamasını ister.

Puntom'da tek tıkla

Şekil ve Tablo Yazıları modülü belgedeki tüm şekil ve tablo yazılarını seçtiğiniz şemaya göre numaralandırır ve tek biçime getirir. Şekiller ve tablolar için ayrı şema seçilir: bölüm-bazlı (1.2), altbölüm-bazlı (1.2.3), sürekli, EK harfli (A.1) ya da Roma rakamı. Numara içi ayraç (nokta, tire, bitişik), numara ile başlık arasındaki ayraç (boşluk, nokta, iki nokta, satır başı ve diğerleri), yazı konumu (şekil altında/üstünde, tablo üstünde/altında) ve yazının biçimi (yazı tipi, boyut, girinti, hiza, kalın, italik) şekil ve tablo için ayrı ayarlanır. Şekil ve tablo sayaçları birbirini etkilemez. Araya şekil eklediğinizde elle numara kaydırmak yerine modül numaraları yeniden düzenler. Ardından Şekil ve Tablo Listeleri modülü iki bağımsız anahtarla Şekiller Listesi ve Tablolar Listesi sayfalarını ekler; konum otomatik ya da belirli bir başlığın öncesi/sonrası seçilir, belgede eski bir liste varsa değiştirilebilir. Listelerdeki sayfa numaralarını Word doldurur; boş görünürse F9. Ayrıntılar için Kullanım Kılavuzu › Şekil ve Tablo Yazıları ve Şekil ve Tablo Listeleri bölümlerine bakın.

Puntom'un yapmadıkları: Gazi'nin "Resim" ve "Harita" gibi üçüncü ve dördüncü etiket türleri için ayrı sayaç tutmaz; sayfayı aşan tabloda "(devam)" ibaresini yazmaz; yazının açıklama metnini sizin yerinize yazmaz. Sayfa dışına taşan geniş görselleri ise ayrı bir modül, Görsel Taşmasını Önle, kenar içine sığdırır.

Sık yapılan hatalar

Elle yazılmış yazılar. "Şekil 3.2" düz metin olarak yazılmışsa liste boş çıkar ve numaralar kaymaya açıktır. Başvurular › Resim Yazısı Ekle kullanın.

Bölüm numarası 0 çıkıyor (Şekil 0.1). Başlık 1 stili çok düzeyli listeye bağlı değil ya da bölüm başlığında numara elle yazılmış. Çok Düzeyli Liste'den başlık stillerine bağlı seçeneği uygulayın.

Yazı şekilden ayrı sayfaya düşüyor. Şeklin bulunduğu paragrafta Giriş › Paragraf › Satır ve Sayfa Sonu sekmesinde Sonrakiyle birlikte tut kutusunu işaretleyin.

Listede yazının yanında açıklama yok ya da fazla metin var. Yazı paragrafında Enter yerine Shift+Enter ile eklenen satırlar listeye de gelir; açıklamayı tek paragrafta tutun.

Şekil yazısı üstte, tablo yazısı altta. Resim Yazısı Ekle penceresindeki Konum alanı yanlış seçilmiş. Beş kılavuzun hepsi şekil altında, tablo üstünde ister.

Şekil ve tablo numaraları denklem numaralarıyla aynı mantığı izler; denklemler için LaTeX ve denklem numaralandırma yazısına bakın. Listelerin ön bölümdeki yeri ve sayfa numaraları için sayfa numaralandırma yazısını okuyun. Kılavuzunuzun şekil ve tablo maddeleri üniversite kılavuz sayfalarında madde numarasıyla listelenir.

Tüm modüller özellikler sayfasında, planlar fiyatlandırma sayfasında, sık sorular SSS sayfasında. Şekil ve Tablo Yazıları ile Şekil ve Tablo Listeleri modülleri Pro plandadır; çıktıyı satın almadan önce önizleyebilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Şekil yazısı şeklin altına mı üstüne mi yazılır?

Elimizdeki beş kılavuzun hepsinde şekil yazısı şeklin altına, tablo yazısı tablonun üstüne yazılır. DEÜ FBE 2025 madde 3.2.2, İTÜ LEE 2021 madde 2.6, Gazi FBE 2023 madde 3.17 ve OMÜ LÜEE 2022 madde 2.7 bunu açıkça söyler.

Word'de Şekil 3.2 gibi bölüm numaralı yazı nasıl yapılır?

Başvurular › Resim Yazısı Ekle › Numaralandırma penceresinde Bölüm numarası ekle kutusunu işaretleyin; bölümün başladığı stil olarak Başlık 1'i seçin. Bunun çalışması için bölüm başlıklarında Başlık 1 stili ve çok düzeyli numaralandırma olmalıdır.

Şekiller Listesi nasıl oluşturulur?

Tüm şekil yazıları Başvurular › Resim Yazısı Ekle ile eklenmişse, listenin duracağı yere gelip Başvurular › Şekiller Tablosu Ekle seçin, Resim yazısı etiketi olarak Şekil'i seçin. Tablolar için aynı işlemi Tablo etiketiyle tekrarlayın.

Şekil yazısının sonuna nokta konur mu?

DEÜ FBE 2025, DEÜ Endüstri 2023, Gazi FBE 2023 ve OMÜ LÜEE 2022 yazının sonuna noktalama işareti konmamasını ister. OMÜ ayrıca numaradan sonra nokta ister (Şekil 1.1. Başlık); DEÜ istemez (Şekil 1.1 Başlık).

Araya şekil ekledim, numaralar kaydı. Ne yapmalıyım?

Resim yazıları SEQ alanıyla eklenmişse Ctrl+A ile tümünü seçip F9'a basın; Word numaraları ve listeyi yeniden hesaplar. Yazılar elle yazılmışsa her birini elle güncellemek gerekir; Puntom'un Şekil ve Tablo Yazıları modülü bu durumda numaraları seçtiğiniz şemaya göre yeniden düzenler.