Tez teslimine yakın en çok vakit yiyen işlerden biri sayfa numaralarıdır. Kural basit görünür: ön bölüm Romen rakamıyla (i, ii, iii), ana metin Arap rakamıyla (1, 2, 3) numaralanır ve kapakta numara görünmez. Ama Word'de bu üç cümleyi uygulamak için bölüm sonlarını, altbilgi bağlantılarını ve numara biçimlendirme penceresini doğru sırayla kullanmak gerekir. Bu yazı önce kılavuzların ne dediğini, sonra Word 365'te adım adım nasıl yapılacağını, en sonda da sık karşılaşılan hataları anlatır.
Kılavuzlar sayfa numarası için ne istiyor?
Elimizdeki beş kılavuzun kuralları aynı iskeleti paylaşır ama ayrıntılarda ayrılır. Teslimden önce kendi kılavuzunuzun ilgili maddesini mutlaka okuyun; aşağıdaki alıntılar kılavuzların kendi cümleleridir.
Ön bölüm Romen, ana bölüm Arap
DEÜ Fen Bilimleri Enstitüsü 2025 kılavuzu, madde 2.5:
Ön Bölüm sayfaları küçük roma rakamları ile numaralandırılmalıdır. İç kapaktan itibaren numaralandırma başlayacak ancak iç kapakta sayfa numarası gösterilmemelidir. Tüm sayfa numaraları sayfanın alt-ortasına konulmalıdır.
Yani iç kapak i olarak sayılır, ama üzerinde numara basılmaz; görünen ilk numara Tez Sonuç Formu sayfasındaki ii olur. Aynı kılavuz Bölüm 1'in 1 numaralı sayfa olarak başlamasını ister.
Görünür ilk numara her kılavuzda farklı
Gazi Üniversitesi FBE 2023 kuralları, madde 3.6c, sayımı daha ileriden başlatır:
Özet, Abstract, Teşekkür, İçindekiler, Çizelgelerin Listesi, Şekillerin Listesi, Simgeler ve Kısaltmalar gibi tezin ön sayfaları iv'den (Özet'ten başlar) başlamak üzere küçük Romen rakamlarıyla, Giriş Bölümü ile Özgeçmiş arasında yer alan tez metni ise "1, 2, 3, ..." şeklinde sayılar ile numaralandırılmalıdır. Kapak, Kabul / Onay ve Etik Beyan sayfalarında sayfa numarası verilmemelidir. Sayfa numaralarının önünde ve arkasında ayraç, çizgi gibi bir işaret kullanılmamalıdır.
OMÜ Lisansüstü Eğitim Enstitüsü 2022 kılavuzunda ise numaralama Özet sayfasında iii ile başlar (madde 2.3b, kılavuzdaki örnekten türetilmiştir). Bu üç farklı başlangıç noktası, "ön bölüm başlangıç numarası" ayarının neden var olduğunu açıklar: bazı kılavuzlar kapağı ve arkasındaki sayfaları sayıp numarasını basmaz.
Konum ve punto
Konumda geniş bir uzlaşı var: DEÜ FBE 2025, DEÜ Endüstri 2023, İTÜ LEE 2021 ve OMÜ LÜEE 2022 numarayı sayfanın alt ortasına koyar. Gazi FBE 2023 ise istisnadır; madde 3.6'ya göre numara üstte, tek numaralı sayfada sağa, çift numaralı sayfada sola dayalı yazılır.
Punto konusunda kılavuzlar ayrışır:
- DEÜ Endüstri 2023, madde 3.9: "Tüm sayfa numaralandırmaları Times New Roman, 10 punto olmalıdır."
- İTÜ LEE 2021, madde 2.5: "Yazı boyutu Times New Roman için 11 punto olmalıdır."
- Gazi FBE 2023, madde 3.6: Times New Roman 10 punto.
- OMÜ LÜEE 2022, madde 2.3: "Sayfa numaralarında kullanılan font ve bunun boyutu metinde kullanılanla aynı olmalıdır."
- DEÜ FBE 2025 puntoyu belirtmez.
Kılavuzunuz puntoyu söylemiyorsa gövde puntosunu kullanmak en güvenli tercihtir.
Bölüm ilk sayfasında numara
OMÜ LÜEE 2022 kılavuzunun madde 2.3c'si dikkat ister: "Ana bölümlerin ilk sayfalarının rakamları gösterilmez." Bu, her ana bölümün ilk sayfasının sayılıp numarasının basılmaması demektir. Word'de bunun karşılığı her bölüm için ayrı bölüm sonu ve İlk Sayfada Farklı ayarıdır. Diğer dört kılavuzda böyle bir kural yoktur.
Word 365'te adım adım: ön bölüm Romen, ana metin Arap
Aşağıdaki adımlar Türkçe Word 365 menü adlarıyla verilmiştir. Başlamadan önce Giriş › Paragraf grubundaki Göster/Gizle (¶) düğmesini açın; bölüm sonlarını görmeden bu işi yapmak zordur.
1. Belgeyi iki bölüme ayırın
- İmleci ana metnin ilk başlığının (örneğin BÖLÜM 1 veya 1. GİRİŞ) hemen önüne getirin.
- Düzen › Kesmeler › Bölüm Sonları › Sonraki Sayfa seçin.
- Ekranda "Bölüm Sonu (Sonraki Sayfa)" işareti görünür. Ön bölümdeki sayfa sonlarını (Ctrl+Enter ile eklenenleri) bölüm sonuna dönüştürmeniz gerekmez; yalnız ön bölüm ile ana metin arasındaki geçiş bölüm sonu olmalıdır.
Kapak ile ön bölümün geri kalanı arasına ayrı bir bölüm sonu koymanız gerekmez; kapaktaki numarayı İlk Sayfada Farklı ile gizleyeceksiniz. Ancak Gazi FBE 2023 gibi kapak, onay ve etik beyan sayfalarının hepsini numarasız isteyen bir kılavuzda, bu sayfaları kendi bölümüne almak ve o bölümün altbilgisini boş bırakmak daha temizdir.
2. Ön bölüme Romen rakamı verin
- Ön bölümdeki herhangi bir sayfanın altbilgisine çift tıklayın; Üstbilgi ve Altbilgi sekmesi açılır.
- Ekle › Sayfa Numarası › Sayfanın Altı › Düz Sayı 2 seçin (ortalı numara).
- Ekle › Sayfa Numarası › Sayfa Numaralarını Biçimlendir seçin.
- Sayı biçimi listesinden i, ii, iii seçin.
- Sayfa numaralandırma alanında Başlangıç seçin ve kılavuzunuzun istediği değeri yazın: DEÜ FBE için i (kapak sayılır, basılmaz), Gazi FBE için kapaktan Özet'e kadar kaç sayfa olduğuna göre Özet iv'e denk gelecek değer, OMÜ için Özet iii olacak şekilde.
- Kapakta numara görünmemesi için Üstbilgi ve Altbilgi sekmesinde İlk Sayfada Farklı kutusunu işaretleyin. Sayaç çalışır, ilk sayfaya basılmaz.
3. Ana bölümün bağlantısını kesin
- Ana metnin ilk sayfasının altbilgisine çift tıklayın.
- Üstbilgi ve Altbilgi sekmesinde Öncekine Bağla düğmesi vurgulu görünür; üzerine tıklayarak kapatın. Altbilginin sağ üstündeki "Öncekiyle Aynı" etiketi kaybolmalıdır.
- Bu adımı atlarsanız ana bölümde yaptığınız her değişiklik ön bölüme de yansır; en yaygın hata budur.
4. Ana bölüme Arap rakamı verin ve 1'den başlatın
- Ana bölümün altbilgisi seçiliyken Ekle › Sayfa Numarası › Sayfa Numaralarını Biçimlendir seçin.
- Sayı biçimi olarak 1, 2, 3 seçin.
- Sayfa numaralandırma alanında Başlangıç: 1 seçin. Önceki bölümden devam et seçili kalırsa ana metin ön bölümün kaldığı yerden sayar.
- Numaranın yazı tipi ve puntosunu ayarlamak için altbilgideki numarayı seçip Giriş sekmesinden yazı tipini ve boyutu değiştirin. Bu ayar yalnız o bölümün altbilgisini etkiler; ön bölümde de aynı puntoyu istiyorsanız orada tekrarlayın.
5. Kontrol edin
Görünüm › Birden Çok Sayfa ile belgeyi küçültüp numaralara bakın. Kontrol listesi:
- Kapakta numara yok.
- Ön bölümdeki ilk görünen numara kılavuzun istediği değer (ii, iii veya iv).
- Ana metnin ilk sayfası 1.
- Ana metnin ikinci sayfası 2 (bazen İlk Sayfada Farklı yanlış bölümde açık kalır ve ana metnin ilk sayfası boş görünür).
- Ekler ve kaynakça ana metnin numarasını kesintisiz sürdürüyor.
Sık yapılan hatalar ve çözümleri
Numara ön bölümün devamı olarak geliyor. Sayfa Numaralarını Biçimlendir penceresinde Başlangıç: 1 seçilmemiştir. Ana bölümün altbilgisinden pencereyi açıp düzeltin.
Ön bölüm de 1, 2, 3 oldu. Öncekine Bağla kapatılmadan biçim değiştirildi; Word her iki bölüme aynı biçimi uyguladı. Bağlantıyı kesip ön bölümün biçimini yeniden i, ii, iii yapın.
Kapakta numara var. İlk Sayfada Farklı ilgili bölümde işaretli değil ya da kapak kendi başına bir bölümde ve o bölümün altbilgisinde numara var.
İçindekilerde sayfa numaraları eski. İçindekiler bir Word alanıdır; Ctrl+A ile tümünü seçip F9'a basın ya da Başvurular › Tabloyu Güncelleştir kullanın. Puntom ile içindekiler ürettiyseniz de aynı adım geçerlidir; Word numaraları kendisi hesaplar.
Her bölüm sonunda numara sıfırlanıyor. Belgede birden fazla bölüm sonu var ve her birinde Başlangıç: 1 seçilmiş. Yalnız ön bölüm ile ana metin arasındaki geçişte başlangıç verin, diğer bölümlerde Önceki bölümden devam et kalsın. OMÜ gibi bölüm ilk sayfasında numarayı gizleyen kılavuzlarda bölüm sonu kalır ama başlangıç değeri verilmez.
Puntom'da tek tıkla
Sayfa Numaraları modülü belgeyi ön bölüm ve ana bölüm olarak iki bölgede numaralandırır. Ön bölüm biçimini (Roma küçük, Roma büyük veya Arap), ana bölüm biçimini, ana bölüm başlangıç numarasını, ön bölüm başlangıç numarasını (Gazi için iv, OMÜ için iii gibi durumlarda), yeri (altbilgi veya üstbilgi), hizayı (orta, sağ, sol) ve puntoyu ayarlarsınız. Ön bölümden ana bölüme geçişte numara otomatik yeniden başlar. "Kapak sayfasında numarayı gizle" seçeneği kapağı sayar ama numarayı basmaz. Modül bir kez ayarlanır; belgeyi Word'de bölüm sonu ve Öncekine Bağla ile uğraşmadan indirirsiniz. Ayrıntılar ve tüm ayarlar için Kullanım Kılavuzu › Sayfa Numaraları sayfasına bakın.
Bir kılavuz bölüm ilk sayfasında numarayı gizlemeyi istiyorsa (OMÜ LÜEE 2022 madde 2.3c) Puntom bunu yapmaz; bu adımı indirdiğiniz belgede Word'de tamamlarsınız. Sayfa numaraları da Word alanı olarak yazıldığı için belgeyi Word'de açtığınızda görünür; boş görünürse F9 ile güncelleyin.
Hangi kılavuz ne diyor: özet tablo
| Kılavuz | Ön bölüm | Görünür ilk numara | Ana bölüm | Konum | Punto |
|---|---|---|---|---|---|
| DEÜ FBE 2025 | i, ii, iii | ii (iç kapak sayılır, basılmaz) | 1'den | Alt orta | Belirtilmez |
| DEÜ Endüstri 2023 | Romen | ii (kapak sayılır, basılmaz) | 1'den | Alt orta | TNR 10 |
| İTÜ LEE 2021 | i, ii, iii | Kapakta gizli | 1'den | Alt orta | TNR 11 |
| Gazi FBE 2023 | i, ii, iii | iv (Özet sayfası) | 1'den | Üst; tek sayfada sağ, çift sayfada sol | TNR 10 |
| OMÜ LÜEE 2022 | i, ii, iii | iii (Özet sayfası) | 1'den; bölüm ilk sayfasında gizli | Alt orta | Metinle aynı |
Tablo bu yazının tarihindeki kılavuz sürümlerine dayanır; enstitüler kılavuzlarını güncelleyebilir. Kılavuzların madde madde dökümü için üniversite kılavuz sayfalarına bakabilirsiniz.
Sayfa numarasıyla birlikte düşünülmesi gerekenler
Sayfa numarası tek başına bir iş değildir; üç komşusu vardır.
İçindekiler ve listeler. İçindekiler, Şekiller Listesi ve Tablolar Listesi sayfa numaralarını Word alanından alır. Numaralandırmayı değiştirdikten sonra bu tabloları güncellemeden teslim etmeyin. Şekil ve tablo listelerinin nasıl kurulduğunu şekil ve tablo yazıları yazısında anlattık.
Kenar boşlukları ve altbilgi mesafesi. Numaranın kâğıt kenarına uzaklığını alt kenar boşluğu değil, altbilgi mesafesi belirler. Gazi FBE 2023 madde 3.6 numarayı üstten 2,0 cm'ye koyar; bu değer Düzen › Kenar Boşlukları › Özel Kenar Boşlukları › Düzen sekmesindeki Üstbilgi alanına yazılır. Kenar boşluklarını kılavuz okuma yazısında ayrıntılı ele aldık.
Kapak. Kapak numarasız olmalı ama sayılmalı mı, sayılmamalı mı? DEÜ FBE 2025 sayar; Gazi FBE 2023 kapak, onay ve etik beyanı saymaz ve Özet'i iv yapar. Bu farkı bilmeden ön bölüm başlangıcını doğru kuramazsınız. Kapağın kendisi için tez kapağı yazısına bakın.
Puntom'un modüllerinin tam listesini özellikler sayfasında, fiyatları fiyatlandırma sayfasında, en sık sorulan soruları SSS sayfasında bulabilirsiniz. Sayfa Numaraları modülü Pro gruptadır; çıktıyı satın almadan önce önizleyebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Tezde sayfa numarası hangi sayfadan başlar?
Kılavuza göre değişir. DEÜ FBE 2025 iç kapaktan saymaya başlar ama iç kapakta numara göstermez; Gazi FBE 2023 görünür numarayı Özet sayfasında iv ile başlatır; OMÜ LÜEE 2022 Özet sayfasında iii ile başlatır. Ana metin ise bu kılavuzların hepsinde 1 ile başlar.
Word'de ön bölüme Romen, ana bölüme Arap rakamı nasıl verilir?
Ana metnin başlayacağı yere Düzen › Kesmeler › Sonraki Sayfa ile bölüm sonu koyun, yeni bölümün altbilgisinde Öncekine Bağla düğmesini kapatın, Ekle › Sayfa Numarası › Sayfa Numaralarını Biçimlendir penceresinden ön bölüme i, ii, iii biçimini, ana bölüme 1, 2, 3 biçimini ve Başlangıç: 1 değerini verin.
Kapakta sayfa numarası görünmesin ama sayılsın istiyorum, nasıl yaparım?
Kapağın bulunduğu bölümde Üstbilgi ve Altbilgi sekmesindeki İlk Sayfada Farklı kutusunu işaretleyin. Sayaç çalışmaya devam eder, yalnız ilk sayfaya numara basılmaz. Puntom'da aynı iş için Sayfa Numaraları modülündeki kapak sayfasında numarayı gizle seçeneği vardır.
Ana bölüm 1'den başlamıyor, ön bölümün devamı olarak sayıyor. Neden?
Yeni bölümün sayfa numarası biçimi hâlâ Önceki bölümden devam et ayarındadır ya da altbilgi Öncekine Bağla ile önceki bölüme bağlıdır. Sayfa Numaralarını Biçimlendir penceresinde Başlangıç: 1 seçin ve bağlantıyı kaldırın.
Sayfa numarasının puntosu gövde metniyle aynı mı olmalı?
Kılavuza bağlıdır. DEÜ Endüstri 2023 ve Gazi FBE 2023 Times New Roman 10 punto ister, İTÜ LEE 2021 11 punto ister, OMÜ LÜEE 2022 metinle aynı yazı tipi ve boyutu ister, DEÜ FBE 2025 puntoyu belirtmez.