İstanbul Teknik Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Tez Yazım Kılavuzu (2021)

Tezler A4 (21x29,7 cm) boyutunda 80 g/m2 beyaz, birinci hamur kâğıda özellikleri bozulmadan çoğaltılmalı, kopyalar net ve okunaklı olmalıdır.

Karton kapaklı (beyaz) ve bez (YL civit mavisi, DR siyah) ciltli tezler, kâğıdın her iki yüzüne basılmış şekilde teslim edilmelidir.

Arkalı önlü baskılarda, her bölümün ilk sayfasının (birinci derece başlıkların) okuma yönünde sağdaki sayfada (tek numaralı sayfa) olmalıdır.

Yazı bloğunun kâğıt üzerindeki yerleşiminde kenar boşlukları Şekil 2.1a ve 2.1b'de belirtildiği gibi olmalıdır

Tüm tezde, 12 yazı boyutunda Times New Roman (veya istenirse tüm tez boyunca 11 yazı boyutunda Arial) yazı karakteri kullanılır.

Metin içindeki bir düşünceyi açıklayan kısa notlar 8 punto olarak sayfa altında yer alabilir.

Çizelge ve şekil içlerinde gerekli ise 8 yazı boyutuna kadar küçültülebilir.

Tez metni 1,5 satır aralıklı yazılır. Paragraflar, “iki yana yaslanmış” olarak ayarlanmalıdır. Paragraflardan önce ve sonra 6 punto aralık bırakılır. Paragraflar arasına boş satır konmaz.

Birinci derece başlıklardan önce 72 punto, sonra 18 punto aralık bırakılır. İkinci derece başlıklardan önce 18 punto, sonra 12 punto aralık bırakılır. Üçüncü ve dördüncü derece başlıklardan önce ise 12 punto, sonra 6 punto aralık bırakılır.

Başlıklar sayfanın son satırı olarak yazılamaz, başlık sonrası 2 satır metin yazılamıyorsa başlık da sonraki sayfada yer alır. Bir paragrafın ilk satırı sayfanın son satırı, paragrafın son satırı da sayfanın ilk satırı olarak (matbaacılıkta “dul ve yetim” olarak tanımlanan şekilde) yazılamaz.

Önsöz, içindekiler, çizelge ve şekil listeleri, kısaltmalar, sembol listesi, özetler, metin içindeki çizelge ve şekillerin isim ve açıklamaları ve dipnotlar, kaynaklar, ekler ve özgeçmiş 1 satır aralıklı yazılır.

Sayfa numaraları metnin okuma yönünde sayfanın alt-ortasına gelecek ve 1,5 cm yukarıda olacak biçimde yerleştirilir. Sayfa numaraları metin için kullanılan yazı karakteri ile yazılmalı, yazı boyutu Times New Roman için 11 punto, Arial için ise 10 punto olmalıdır.

Dış ve iç kapaklar ve onların arka sayfaları dışında tezin tüm sayfaları numaralanır. İç kapak (i), arkası (ii) sayılır ancak sayfa numarası yazılmaz. İç kapakların ardından gelen onay sayfasından başlanarak tezin metin bölümüne kadar sayfalar aralıksız olarak Romen rakamıyla numaralanır.

Her şeklin numarası ve açıklaması şeklin altına, her çizelgenin numarası ve açıklaması çizelgenin üstüne tüm satırları ortalı biçimde yazılır.

Çizelge ve şekillere, ilk rakam bölüm numarası (eklerde harf), ikinci rakam çizelgenin (veya şeklin) bölüm içindeki sıra numarası olmak üzere numara verilir. (Örnek: Çizelge 1.2, Şekil 3.5, Çizelge A.1, Şekil B.5). Örnekte olduğu gibi çizelge, şekil kelimeleri ve numaralar koyu harflerle yazılır.

Bir sayfayı aşan büyüklükteki çizelge ve şekillerde 2. sayfada aynı çizelge/şekil numarası ve açıklaması yazılarak, çizelge/şekil numarası ile açıklaması arasına, parantez içinde (devam) yazılmalıdır.

Çizelgelerin devam eden bölümlerinde sütun isimleri tekrar belirtilmelidir.

Denklemler metin bloğuna ortalı olarak hizalandırılır. Denklemlere, ilgili bölüm içinde bölüm numarası ilk numara olmak koşuluyla 1'den başlayarak sıra ile numara verilir.

Dış kapakta yazı karakteri olarak Times New Roman, 12 yazı boyutu kullanılır. Dış kapak üzerindeki yazılar aşağıdaki kurallara göre yerleştirilmelidir;

Yüksek lisans ve doktora tezleri için hazırlanmış onay sayfası örnekleri tez şablonunda verilmiştir.

Tezde yer alan bütün başlıklar metin içerisinde koyu (bold) yazılır.

Türkçe ve İngilizce özetlerin başlıkları ortalanmış, diğer başlıklar ise “iki yana yaslanmış” olarak ayarlanmalıdır.

Birinci dereceden başlıklar okuma yönünde, sağ sayfadan başlamalı, büyük ve koyu harflerle yazılmalıdır. (Örnek: 1. GİRİŞ)

İkinci dereceden başlıklar koyu ve başlığı oluşturan kelimelerin ilk harfleri büyük yazılır. (Örnek: 2.1 Süreç Yeterlik Analizi) Üçüncü ve dördüncü dereceden başlıklar koyu ve sadece ilk harfi büyük yazılır. (Örnek: 2.1.1 Histogram kullanarak süreç analizi, 3.1.2.2 Süreç analizinin adımları)

Beşinci ve daha alt dereceden başlıklar numaralanmaz, içindekiler listesinde yer almaz.

Önsöz bölümünün içerisindeki metinler 1 satır aralıklı yazılır. Tezin ilk sayfası niteliğinde yazılan önsöz iki sayfayı geçmez.

İçindekiler listesi önsöz sayfası ile başlar ve 1 satır aralıklı yazılır. İçindekiler listesindeki birinci dereceden başlıklar büyük harf koyu ve ikinci dereceden başlıklarda her bir kelimenin ilk harfi büyük harf olarak, üçüncü ve dördüncü dereceden başlıklarda ise sadece ilk harf büyük yazılır. Tüm başlıklarla sayfa numaraları arası nokta ile doldurulur.

Metin içinde kısaltmalar, semboller, çizelge ve şekil var ise ilgili listeler oluşturulmalıdır. Bu listeler önce 6, sonra 6 punto aralık bırakılarak 1 satır aralıklı olarak hazırlanmalıdır.

Özetlerin başında, birinci dereceden başlık formatında tezin adı (önce 72, sonra 18 punto aralık bırakılarak ve 1 satır aralıklı olarak) yazılacaktır. Başlığın altına büyük harflerle sayfa ortalanarak (Türkçe özet için) ÖZET ve (İngilizce özet için) SUMMARY yazılmalıdır.

Türkçe tezlerde, Türkçe özet 300 kelimeden az olmamak kaydıyla 1-3 sayfa, İngilizce genişletilmiş özet de 3-5 sayfa arasında olmalıdır.

Kırk kelimeden fazla olan uzun alıntılar tırnak içerisinde gösterilmezler. Uzun alıntılar soldan 1 sekme (1,27 cm) içerden verilir. İçerden verilen uzun alıntılar, metnin genelinde kullanılan büyüklükte (12 punto) yazılır.

Kaynaklar metin içinde yazar soyadı ve tarih belirtilerek verilir. Kaynaklar sayfasında yazar soyadına göre alfabetik olarak sıralama yapılır.

Metin içinde [ ] köşeli parantez içinde numaralandırılır. Tezde ilk verilen kaynak [1] numara ile başlar ve veriliş sırasına göre numaralandırılır.

KAYNAKLAR başlığı, birinci derece başlıktır ve bölüm numarası almaz. 1 satır aralığı kullanılarak önce 72, sonra 18 punto boşluk bırakılarak yazılır.

Dipnot, ilgili sayfanın altına metinden 2 karakter küçük yazı ile yazılmalıdır.

Dipnot numaraları alıntının hemen sonuna koyulur. Alıntı paragrafsa dipnot numarası paragrafın son kelimesinin üzerine, alıntı bir kavram veya isimse, bu defa kavram veya ismin hemen üzerine yazılır.

Ekler alfabe harfleri kullanılarak verilir. (Örnek: Ek A, Ek B, Ek C). Eklerin alt bölümleri için Ek A1, Ek A2, Ek B1, Ek B2 gibi bölümlemeler yapılabilir.

Ekler bölümünde verilen çizelge ve şekiller, bulundukları bölümün adı altında numaralandırılır. (Örnek: Çizelge A.1, Çizelge A.2, Şekil A.1, Şekil A.2)

Tezde yer alacak bölümlerin sunuş sırası: 1. Dış kapak 2. İç kapak 3. Onay sayfası 4. İthaf sayfası (varsa) 5. Önsöz 6. İçindekiler 7. Kısaltmalar 8. Semboller 9. Çizelge listesi 10. Şekil listesi 11. Özet (Türkçe/İngilizce) (tezin yazım dilindeki önce) 12. Giriş 13. Diğer bölümler (Malzeme ve Yöntem, Bulgular ve Tartışma, ...) 14. Sonuçlar ve Öneriler 15. Kaynaklar 16. Ekler 17. Özgeçmiş

Şekil 2.2'de gösterildiği gibi, yatay olarak kullanılan sayfalar, tezin sağa çevrilerek okunabileceği şekilde düzenlenmelidir.

Metin dik ve normal harflerle yazılır, koyu (bold) harfler başlıklarda kullanılır. İtalik yazı karakteri, sadece gerekli hallerde (isim, kısaltmalar, teori/tanım vb.) kullanılabilir.

Tezin metin bölümü (Giriş, diğer bölümler, Sonuçlar ve/veya Tartışma, Kaynaklar, Ekler ve Özgeçmiş bölümleri) Arap rakamları ile (1, 2, …) numaralandırılır.

Tüm şekil ve çizelgeler ile bunların açıklamaları yazı bloğuna göre ortalı olarak yerleştirilmelidir.

Çizelge numarası ve üst yazısı, bir satır aralığı kullanılarak ve yazıdan önce 12 punto, sonra 6 punto aralık bırakılarak yazılmalı ve çizelge üst yazısı nokta ile bitirilmelidir. Çizelge üst yazısı ile çizelgenin tamamı aynı sayfa içinde yer almalıdır.

Şekil numarası ve alt yazısı bir aralık boşlukla yazılır. Şekil alt yazısının aralık ayarı, önce 6 punto, sonra 12 punto olmalı ve şekil açıklamaları nokta ile bitirilmelidir. Şekil alt yazısı ve şeklin tamamı aynı sayfa içinde yer almalıdır.

Tezde verilen grafik, resim ve notalar şekil kabul edilerek numaralandırılmalı ve açıklamaları yapılmalıdır.

Denklemlerden önce ve sonra 6 punto aralık bırakılır.

Denklemlerden önce ve sonra boş satır konmaz. Bu durumda denklemler ile metin arasında üstte 12 punto, altta 12 punto aralık bırakılmış olur.

Bu numaralar normal olarak (koyu 'bold' değil) ve örnek olarak birinci bölümde (1.1), (1.2), ikinci bölümde (2.1), (2.2) şeklinde, gerekiyorsa aynı denklemin alt ifadeleri (1.1a) ve (1.1b) şeklinde denklemin bulunduğu satırın en sağına yazılır.

Türkçe tezler için İngilizce iç kapak, İngilizce tezler için de Türkçe iç kapak hazırlanmalıdır.

Bir alt satıra öğrenci numarası Örnek: (501092205)

İç kapaktaki bütün satırlar yazı bloğuna göre ortalanarak yazılır.

Doktora tezlerinde siyah, yüksek lisans tezlerinde civit mavisi renginde olarak hazırlanacak olan bez cilt dış kapakta yazı karakteri olarak Times New Roman, 12 yazı boyutu kullanılır.

Önsöz metninin altında sağa dayalı olarak adı-soyadı, sola dayalı olarak ay, yıl biçiminde tarih yazılır. Bu iki unsur aynı hizada olur.

Kataloglar listesi, süreli yayınlar listesi, elektronik ortamdaki kaynaklar listesi, kişisel görüşmeler listesi gibi listeler, kaynaklar kısmında yer alacaklarından, tez içinde ayrı bir liste halinde verilemez.

İngilizce tezlerde ise, İngilizce özet 300 kelimeden az olmamak kaydıyla 1-3 sayfa, Türkçe genişletilmiş özet de 3-5 sayfa arasında olmalıdır.

Özetlerde kaynak, şekil, çizelge verilmez.

Kırk kelimeden daha az uzunluktaki kısa alıntılar çift tırnak içerisinde verilir. Alıntının sonunda ilgili kaynağa atıf yapılıp atıftan sonra nokta koyulur.

Yazar soyadına göre atıf yapılan tezlerde kaynaklar listesi alfabetik olarak sıralanır. Numaralandırma yöntemine göre atıf yapılan tezlerde kaynaklar tezde veriliş sırasına göre numaralanır ve sıralanır.

Kaynaklar bölümünde aynı yazarın birden çok yapıtı yer alıyorsa, yapıtlar, yayın yılına göre eskiden yeniye doğru sıralanır.

Metin içerisindeki dipnot numarası; satır hizasının üzerinde1 şeklinde görünür olmalıdır. Numara sonrasında herhangi bir noktalama işareti konmamalıdır.

Her ek bölümü, o ekin numarası ve adıyla başlar. Ek A : Ekin adı…………. gibi.

Özgeçmiş bölümü tez şablonunda verilen biçime göre hazırlanır.

Özgeçmişin devamında yer alan, koyu harflerle yazılmış TEZDEN TÜRETİLEN YAYINLAR/SUNUMLAR başlığı altında tez çalışmasından türetilen yayın ve sunumların listesi de kaynakların yazım kurallarına göre yazılıp listelenmelidir.

Kılavuz içinde geçen ‘aralık’ terimi, bir satır alt kenarından diğer satır alt kenarına olan mesafedir. Punto ise yazı yüksekliği birimi olup 1/72 inç (0,376 mm) olarak alınır.

Çizelgelerden hemen sonra gelecek başlıklar, belirtilen başlık formatlarında değişiklik yapılmadan aynen kullanılmalıdır.