Kaynakça, tezin en son yazılan ama en çok hata bulunan bölümüdür. Jüri üyeleri ve enstitü kontrolörleri buraya bakmayı sever: asılı girinti unutulmuş, italik yanlış yere konmuş, sıralama bozulmuş. Bu yazı APA 7'nin kaynakça biçimini Word 365'te nasıl kuracağınızı, Türk tez kılavuzlarının APA'ya eklediği ölçüleri ve sık yapılan hataları anlatır. Metin içi atıf kuralları başka bir yazının konusudur; burada yalnız kaynak listesinin biçimine odaklanıyoruz.
Kılavuzlar APA'yı nasıl istiyor?
Elimizdeki beş kılavuzun ikisi APA'yı tek seçenek olarak dayatır, ikisi seçenek olarak sunar, biri serbest bırakır. Önemli olan şu: kılavuzlar APA'yı isterken kendi ölçülerini de eklerler ve bu ölçüler APA'nın kendi kurallarından farklı olabilir.
DEÜ Fen Bilimleri Enstitüsü 2025, madde 3.3.1:
Metin içinde atıf ve kaynakça yazımında, American Psychological Association (APA) atıf sistemi dikkate alınmalıdır.
Aynı kılavuz, madde 3.3.1b, girinti ölçüsünü APA'nın 0,5 inçinden farklı verir:
Kaynakçada ilk satırdan sonraki satırlar 0,5 cm içerden başlamalıdır. Kaynakların liste ve yazımı alfabetik sıra ile yapılır.
DEÜ Endüstri Mühendisliği 2023 madde 3.12 aynı APA şartını koyar; madde 3.13 ise "Kaynaklar yazar soyadına göre alfabetik sıralanır; ilk satırdan sonraki satırlar 0,5 cm içerden başlamalıdır." der.
OMÜ Lisansüstü Eğitim Enstitüsü 2022, madde 3.2.3.1, en ayrıntılı ölçüleri verir:
Her tezde bulunması gereken bu alt bölümde, kaynakların künyeleri yazarının soyadına göre alfabetik olarak listelenir. Kaynaklarda 1 cm asılı paragraf girintisi verilmeli ve satır aralığı 1 (tek), paragraf boşluğu 6 nk ve iki yana dayalı olarak 11 punto ile yazılmalıdır.
Gazi Üniversitesi FBE 2023, madde 3.12, "Tez içinde kaynaklara atıf; ya numara ile ya da yazarın soyadına göre yapılabilir." diyerek iki sistemi eşit sunar; madde 3.5 ise kaynak listesinin tek satır aralığıyla yazılmasını ister. İTÜ LEE 2021 de yazar soyadına göre (madde 3.7.2.1) ve numara ile (madde 3.7.2.2) atıfa birlikte izin verir.
Çıkarım: APA 7'nin kendi kuralı (0,5 inç asılı girinti, çift aralık, gövde puntosu) ile kılavuzunuzun kuralı çeliştiğinde kılavuz kazanır. DEÜ'de 0,5 cm, OMÜ'de 1 cm asılı girinti ve tek aralık, Gazi'de tek aralık uygularsınız.
APA 7 kaynakça biçiminin dört bileşeni
1. Asılı girinti
Her kaynağın ilk satırı sol kenardan başlar, ikinci ve sonraki satırlar içeriden. APA 7'nin ölçüsü 0,5 inç (1,27 cm); kılavuzunuz farklı diyorsa onu kullanın.
2. Sıralama
İlk yazarın soyadına göre alfabetik. Ayrıntılar:
- Aynı yazarın tek yazarlı çalışmaları yıla göre eskiden yeniye dizilir.
- Tek yazarlı çalışma, aynı yazarın çok yazarlı çalışmalarından önce gelir.
- Aynı yazar ve aynı yıl varsa başlığın ilk kelimesine göre sıralanır ve yıla a, b harfi eklenir: (2021a), (2021b).
- Yazarı olmayan kaynaklar başlığın ilk anlamlı kelimesine göre dizilir; "Bir", "The" gibi tanımlıklar atlanır.
- Türkçe alfabetik sıralamada Ç, Ğ, İ, Ö, Ş, Ü harfleri kendi yerlerine oturur; Word'ün sıralaması bunu her zaman doğru yapmaz, elle kontrol edin.
3. İtalik
İtalik yazılanlar: kitap adı, dergi adı, derginin cilt numarası, rapor ve tez başlığı, web sayfası başlığı. Düz yazılanlar: makale başlığı, kitap içindeki bölüm başlığı, sayı numarası (parantez içinde, cilde bitişik), sayfa aralığı, yayınevi adı, web sitesi adı.
Örnek bir dergi makalesi:
Yılmaz, A., ve Kaya, B. (2023). Makale başlığı burada yazılır. Dergi Adı, *12*(3), 45-67. https://doi.org/xx.xxxx
Burada dergi adı ve cilt numarası 12 italiktir; sayı numarası (3) düzdür.
4. Aralık ve punto
APA 7 kaynakçayı gövdeyle aynı puntoda ve çift aralıkta, girdiler arasında ek boşluk olmadan ister. Türk kılavuzları çoğu kez tek aralık (Gazi, OMÜ), kimi zaman gövdeden küçük punto (OMÜ 11 punto) ve girdiler arasında boşluk (OMÜ 6 nk) ister.
Word 365'te adım adım
Adım 1: Kaynakça başlığını doğru stile alın
KAYNAKÇA (veya KAYNAKLAR) başlığı numarasız bir bölüm başlığıdır; OMÜ LÜEE 2022 madde 3.2.3 bunu açıkça söyler: "Son kısım başlıklarında (Kaynakça, Ekler, Etik Kurul Kararı, Öz Geçmiş) numaralandırma yapılmaz." Başlığa Giriş › Stiller'den Başlık 1 verin, ama çok düzeyli numaralandırma açıksa bu başlıkta numarayı kaldırın. Böylece başlık içindekilere girer ama "7. KAYNAKÇA" olmaz.
Adım 2: Kaynakları sıralayın
- Kaynakça paragraflarının tamamını seçin (başlığı dahil etmeyin).
- Giriş › Paragraf › Sırala (A→Z simgesi) seçin.
- Sıralama ölçütü: Paragraflar, Tür: Metin, Artan.
- Tamam deyin; ardından aynı yazarın farklı yıllardaki çalışmalarını ve Türkçe karakterli soyadlarını elle kontrol edin.
Her kaynak tek bir paragraf olmalıdır. Satır sonlarında Enter yerine Shift+Enter kullanılmışsa sıralama bozulur; Giriş › Göster/Gizle (¶) ile kontrol edin.
Adım 3: Asılı girinti verin
- Kaynakça paragraflarını seçin.
- Giriş › Paragraf grubunun sağ alt köşesindeki küçük oku tıklayın; Paragraf penceresi açılır.
- Girintiler ve Aralıklar sekmesinde Girinti bölümüne gelin: Sol 0 cm, Özel: Asılı, Değer: 1,27 cm (APA) ya da kılavuzunuzun değeri (DEÜ 0,5 cm, OMÜ 1 cm).
- Aynı pencerede Aralık bölümünde Önce 0 nk, Sonra 0 nk (APA) ya da kılavuz değeri (OMÜ 6 nk), Satır aralığı Çift (APA) ya da Tek (Gazi, OMÜ).
- Tamam.
Kısayol: paragrafları seçip Ctrl+T her basışta bir sekme durağı kadar asılı girinti ekler; hassas ölçü için pencereyi kullanın.
Adım 4: Punto ve hizayı ayarlayın
Kaynakçayı seçip Giriş sekmesinden yazı tipi ve boyutu ayarlayın. OMÜ 11 punto ve iki yana yaslı ister; APA gövde puntosu ve sola hizalı bırakır. Uzun bağlantı adresleri iki yana yaslıda kelime aralarını açabilir; kılavuz zorlamıyorsa sola hizalı daha güvenlidir.
Adım 5: İtalikleri denetleyin
Her girdiyi gözle kontrol edin: dergi adı ve cilt italik mi, makale başlığı düz mü? Kaynak yöneticisinden gelen kaynakçada italikler genellikle doğrudur; elle yazılmış kaynakçada en çok hata buradadır. Giriş › Bul ile "cilt" veya "ss." gibi Türkçe kısaltmaları arayın; APA bunları kullanmaz, cilt numarası doğrudan italik yazılır.
Adım 6: Bir stil oluşturun
Bu ayarları her seferinde tekrarlamak yerine Giriş › Stiller › Yeni Stil ile "Kaynakça Girdisi" adında bir paragraf stili yaratın; asılı girinti, aralık ve puntoyu stile koyun. Yeni bir kaynak eklediğinizde stili uygulamanız yeter.
Türkçe kaynaklarda dikkat edilecekler
- Bağlaç: APA 7 iki yazar arasında İngilizce "&" kullanır; Türkçe kaynakçalarda enstitüler genellikle "ve" bağlacını kabul eder. Kılavuzunuzun örnek kaynakçasına bakın.
- Kısaltmalar: "cilt", "sayı", "ss." Türkçe düzenin kalıntılarıdır; APA'da cilt italik rakam, sayı parantez içinde, sayfa aralığı düz rakamdır.
- Erişim tarihi: APA 7 değişmesi beklenmeyen kaynaklar için erişim tarihi istemez; yalnız içerik zamanla değişebilecek sayfalarda "Erişim tarihi" yazılır.
- DOI: Varsa https://doi.org/ önekiyle, tıklanır bağlantı olarak yazılır; "doi:" öneki APA 7'de kaldırılmıştır.
Puntom'da tek tıkla
Kaynakça modülü belgenizde KAYNAKÇA (ya da REFERANSLAR, BIBLIOGRAPHY) başlığı altındaki mevcut kaynak listesini seçtiğiniz stile göre yeniden biçimler ya da yapıştırdığınız BibTeX veya düz metinden sıfırdan bir kaynakça üretir. On altı stil desteklenir; panel açıldığında APA 7 seçilidir. Ayrıştırıcı hem parantezli yıl düzenini (Yazar, A. (2024). Başlık…) hem yılı sonda veren düzeni tanır; Türkçe "cilt", "sayı", "ss." ifadeleri ve "ve" bağlacı hedef stilin karşılıklarına çevrilir. Bir girdi yeterli güvenle çözümlenemezse bozulmaz, olduğu gibi korunur; işlem sonunda değişmeden kalan girdileri elle gözden geçirirsiniz. "Liste düzeni" alanları (asılı girinti, kaynak arası boşluk, satır aralığı, punto, hiza) isteğe bağlıdır: hepsini boş bırakırsanız stilin kendi ölçüleri uygulanır; kılavuzunuz APA'dan farklı bir ölçü dayatıyorsa (DEÜ 0,5 cm, OMÜ 1 cm asılı girinti ve 11 punto gibi) yalnız o alanı doldurursunuz. Ayrıntılar için Kullanım Kılavuzu › Kaynakça sayfasına bakın.
Puntom kaynakların doğruluğunu denetlemez: eksik yıl, yanlış yazar adı veya kopuk DOI sizin sorumluluğunuzdadır. Belgenizde KAYNAKÇA başlığı yoksa düzeltme modu listeyi bulamaz; başlığı ekleyip yeniden deneyin.
Sık yapılan hatalar
Asılı girinti yerine ilk satır girintisi. Paragraf penceresinde Özel listesinden İlk satır seçilmiştir; Asılı olmalıdır. Gövde paragraflarındaki ilk satır girintisi kaynakçaya sızmış olabilir.
Her satır ayrı paragraf. Uzun bir kaynak Enter'la bölünmüşse asılı girinti ikinci satıra uygulanmaz ve sıralama bozulur. Girdiyi tek paragraf yapın; Word satırı kendisi kırar.
İtalik tersine dönmüş. Makale başlığı italik, dergi adı düz. Doğrusu tam tersidir.
Numaralı liste kalıntısı. Kaynakça IEEE'den APA'ya çevrilmişken [1], [2] numaraları kalmıştır; APA'da kaynak numarası yoktur.
Kılavuz ölçüsü yerine APA ölçüsü. APA 1,27 cm ve çift aralık der; kılavuz 0,5 cm ve tek aralık istiyorsa kılavuz uygulanır.
Kaynakça biçimi, metin gövdesinin biçimiyle birlikte düşünülmelidir: gövde 1,5 aralıkken kaynakçanın tek aralık olması kılavuzun açık isteğidir, hata değildir. Gövde tipografisi için kılavuz okuma yazısına, sayfa numarasının kaynakçada kesintisiz devam etmesi için sayfa numaralandırma yazısına bakın. Kılavuzunuzun kaynakça maddelerini üniversite kılavuz sayfalarından doğrulayabilirsiniz.
Puntom'un tüm modülleri özellikler sayfasında, planlar fiyatlandırma sayfasında, sık sorular SSS sayfasında. Kaynakça modülü Pro plandadır; çıktıyı satın almadan önce önizleyebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Word'de asılı girinti nasıl verilir?
Kaynakça paragraflarını seçin, Giriş › Paragraf grubunun köşesindeki oku tıklayın, Girintiler ve Aralıklar sekmesinde Özel listesinden Asılı seçin ve Değer alanına 1,27 cm yazın. Kısayol: Ctrl+T.
APA 7'de kaynakça hangi sırayla dizilir?
İlk yazarın soyadına göre alfabetik; aynı yazarın çalışmaları yıla göre eskiden yeniye; aynı yazar ve aynı yıl varsa başlığa göre sıralanır ve yıla a, b harfleri eklenir. Word'de Giriş › Paragraf › Sırala ile kaba sıralama yapılır, sonra elle kontrol edilir.
Kaynakçada ne italik yazılır?
Kitap adı, dergi adı ve dergi cilt numarası italiktir; makale başlığı, sayı numarası ve sayfa aralığı düz yazılır. Web sayfası başlıkları italik, sayfanın bulunduğu site adı düzdür.
Kaynakça çift aralık mı tek aralık mı olmalı?
APA 7 kendi başına çift aralık ister. Türk tez kılavuzları farklı olabilir: Gazi FBE 2023 madde 3.5 ve OMÜ LÜEE 2022 madde 3.2.3.1 kaynak listesini tek aralık ister. Kılavuzunuz APA'dan farklı bir ölçü veriyorsa kılavuz üstündür.
Zotero veya Mendeley'den çıkan kaynakçayı yeniden biçimlemem gerekir mi?
Çoğu zaman evet. Kaynak yöneticileri girdileri APA'ya göre üretir ama Türk kılavuzlarının 0,5 cm veya 1 cm asılı girinti, 11 punto, tek aralık gibi ek ölçülerini bilmez. Girdileri doğru kabul edip paragraf biçimini kılavuza göre düzeltmek gerekir.